Do tej pory rynek drewna opałowego w Polsce był jedną z ostatnich oaz spokoju od nadmiernej biurokracji. Kupujesz surowiec, dostajesz paragon albo fakturę imienną i na tym formalności się kończą. Handlem zajmują się głównie małe, lokalne firmy, które sprawnie zaopatrują mieszkańców okolicznych gmin. Wszystko działało bez zarzutu, a dystrybucja towaru odbywała się bez bezpośredniej ingerencji urzędników.
Niestety, Komisja Europejska ma zupełnie inny plan i szykuje w tej branży prawdziwe trzęsienie ziemi. Czego dokładnie dotkną nowe przepisy, od kiedy zaczną obowiązywać i dlaczego profesjonalna wycena drzew oraz wsparcie, jakie oferuje certyfikowany brakarz, staną się wkrótce absolutną koniecznością? Rozłóżmy to na czynniki pierwsze.
EUDR, czyli unijna walka z wylesianiem
Całe to zamieszanie to efekt unijnego rozporządzenia EUDR. W teorii ma ono przeciwdziałać wylesianiu na potrzeby produkcji m.in. kakao, soi, oleju palmowego i drewna. Globalnie problem oczywiście istnieje – wszyscy słyszeliśmy o dramatycznym kurczeniu się puszczy amazońskiej. Jednak próba wrzucenia do tego samego worka polskich lasów brzmi jak paranoja.
W Polsce od 1945 roku powierzchnia lasów wzrosła o blisko połowę (o około 3 miliony hektarów). Nasza lesistość systematycznie rośnie i wynosi obecnie około 31%. Dla porównania: lesistość Europy to wprawdzie 45% (głównie dzięki gigantycznym terenom w Rosji), ale są kraje takie jak Holandia, gdzie lasy zajmują ledwo ponad 10% powierzchni. Dopatrywanie się wylesiania u nas jest więc mocno naciągane, ale unijne przepisy dotkną każdego bez wyjątku.
Szykujcie się na papierologiczną lawinę
Jeśli myśleliście, że obostrzenia ominą drobnych dostawców, mamy złe wieści. Przepisy obejmą wszystkie przedsiębiorstwa wprowadzające drewno do obrotu, importujące je lub eksportujące. Małe i mikro firmy dostaną jedynie odrobinę więcej czasu na dostosowanie się do nowych regulacji, mimo że ich udział w ewentualnym wylesianiu jest marginalny.
Co gorsza, zaliczenie drewna opałowego do EUDR to nie błąd. Na liście kategorii produktów objętych rozporządzeniem znajdują się nie tylko grube wałki drewna, ale też trociny, zrębki czy zwykły chrust.
W ramach nowych przepisów dostawcy surowca będą musieli składać specjalne deklaracje, zawierające m.in. dokładną geolokalizację działek, z których drewno zostało pozyskane, zwyczajową i naukową nazwę gatunku oraz masę netto w kilogramach. Oprócz tego przeprowadzać będzie trzeba analizy odnośnie ryzyka degradacji środowiska na obszarze wycinki.
W obliczu tak restrykcyjnych wymagań, kluczowym elementem legalnego obrotu stanie się profesjonalny szacunek brakarski. Dotychczasowa klasyfikacja surowca „na oko” odchodzi do lamusa. Każda partia towaru wprowadzana na rynek będzie wymagała rzetelnej weryfikacji. To właśnie rzetelna opinia brakarska będzie stanowiła twardy dowód dla organów kontrolnych, potwierdzający legalność, jakość oraz właściwe parametry technologiczne surowca.
Absurd goni absurd: Urzędnik sprawdzi Twój własny kominek?
Rozporządzenie precyzuje, że przepisy dotyczą również nieodpłatnego udostępniania wymienionych towarów, a także pozyskiwania ich na własne potrzeby podmiotu, który może być osobą fizyczną. Przekładając to z języka urzędniczego na ludzki: jeśli pozyskujesz drewno na potrzeby ogrzewania własnego domu z prywatnego lasu, unijna biurokracja również może Cię dosięgnąć. W takich sytuacjach prawidłowa wycena drzew oraz poprawnie sporządzona opinia brakarska mogą okazać się jedyną tarczą przed gigantycznymi karami administracyjnymi.
Kiedy wejdą w życie nowe przepisy?
Czasu wcale nie ma tak dużo, jak mogłoby się wydawać:
- 30 grudnia 2026 roku – przepisy zaczynają obowiązywać duże i średnie firmy.
- 30 czerwca 2027 roku – topór biurokracji spada na mikro i małe przedsiębiorstwa.
Jedno jest pewne: idą ciężkie czasy dla lokalnych dostawców i osób ogrzewających domy drewnem. Koszty obrotu surowcem – przez konieczność wykonywania analiz, dokumentacji i kontroli – na pewno wzroszą. Każdy świadomy przedsiębiorca w branży leśno-drzewnej już teraz powinien zadbać o to, aby w jego procesach operacyjnych stale obecny był doświadczony brakarz.
A co Wy o tym sądzicie? Czy nowe kontrole faktycznie pomogą środowisku, czy tylko wykończą lokalny handel? Jeśli potrzebujesz pomocy w dostosowaniu się do nowych przepisów, potrzebny Ci rzetelny szacunek brakarski lub profesjonalna wycena – zapraszam do kontaktu!